De mogelijkheid op verandering

Er is bijna niets zo spannend als naar een plek gaan die je niet kent. Een begin waarvan je het einde niet weet. De beelden in je hoofd, de spanning in je buik, de verwachtingen en de vermoedens, de angsten en de vooroordelen. Een prima analogie voor het leven. Een onverwachte wending in de situatie van zo’n plek ontdekking is leerzaam. Het legt genadeloos bloot hoe wij in de maatschappij omgaan met dit soort momenten van iets dat vergelijkbaar is met het aftasten van het lichaam van iemand anders. Het is een terrein dat niet direct jou toebehoort, maar waar je wel een soort vorm van toestemming voor hebt om te betreden. De precieze regels, de nadruk van bepaalde waarden en de beleving kunnen echter totaal anders zijn dan die van jou.
Terwijl je met je hand reikt naar het lijf dat je aan gaat raken schieten er honderden gedachten tegelijk door je hoofd. Spanning, verwachting, vermoedens, angst en veroordelen en vanaf het moment dat je vingertop de huid van het onaangeraakte, onbekende gebied aftast, adem je uit en keert de rust (en lust) in je hoofd terug. Voor je het weet heb je geadapteerd, ben je gewend, weet je waar je aan toe bent en er is bijna niets meer rustgevend dan dat.

Er is ook bijna niets zo gevaarlijk als dat. Zo suggereerde ook Johan Fretz ooit in een interview met mij, “je moet er voor waken dat je niet in je eigen kringetje blijft ronddraaien”. Bevestigings-geil en eensgezind in gesprek gaan over de fantastische mening die je deelt met je gevonden niche is gevaarlijk voor je inventiviteit, je perceptie van de werkelijkheid en je eigen geluk en weerbaarheid. Hoe langer je je afkeert voor het onbekende, hoe afgrijselijker de kennismaking met dit ongevormde niets. Sta je naar verloop van tijd gedwongen oog in oog met deze schijn vijand, ben je niet in de verste verte zo goed voorbereid en gehaaid als deze situatie. Je zal opgeslokt worden, als plankton dat het flauwste vermoeden niet had dat een zwart gat zo groot kon zijn.
Ik gaf Johan vierkant gelijk en betrapte me daarna direct op de heimelijke hang naar eensgezindheid. Hoe heerlijk het is het met elkaar eens te zijn en aan de andere kant van de balans: hoe gevaarlijk is het, het direct met iets oneens zijn?

Afgelopen week was ik bij de Dutch Design Week in Eindhoven en zo’n twee maanden terug was ik in Azerbeidzjan. Wat deze twee, voor mij nieuwe plekken, met elkaar te maken hebben zal ik de komende weken beschrijven in een stukken verslag. Uitgangspunt: de mogelijkheid op verandering en dat onder andere welvaart de urgentie daarvan doet verbleken. Naast deze hypothese tast ik de negatieve rafelranden van de politiek af die zo overduidelijk benoemd worden door eenieder die ik tegenkom en spreek over politiek. ‘Politiek’, het wordt met de week met minder smaak uitgesproken en mensen lijken niet eens hun best te doen niet meelijwekkend te klinken als ze het hebben over die ‘politici’.
Een paar citaten als trailer:

“Meisje… Je weet dat macht corrumpeert toch?”

“Ik ben een bouwer, geen prater, ik weet dus niet of ik echt van nut zal zijn om het te hebben over democratie.”

“Hij gebruikt ontwerpen van anderen en maakt er nieuwe designs van en de ontwerpers zijn er maar al te blij mee omdat hun eigen werk er beter van wordt.”

“Samson was zo blij als een kind in een snoepwinkel. Social-design, dat is wel iets voor de PvdA ja.”

Advertenties