Speechwedstrijd deBuren

Onlangs werd er door deBuren een speechwedstrijd georganiseerd. Hier onder kan je mijn bijdrage lezen. De opdracht luidde als volgt:

Er is intelligent buitenaards leven ontdekt op een voor mensen bewoonbare planeet. Schrijf een speech voor de Amerikaanse president Barack Obama waarin hij bekendmaakt dat er namens de mensheid een missie wordt gestuurd om kennis te maken. Maak in de speech duidelijk hoe wij mensen de buitenaardsen tegemoet zullen treden. Gaan we voor een militante of pacifistische aanpak? Kiezen we voor een politieke, militaire, economische of ecologische strategie?

(voor het betreden van het podium)

Mag ik?

(kijkt de zaal in, kijkt mensen in de ogen aan, knikt naar enkelen)

Ja? U bent daar zeker van.

(wil het zeker weten)

Dank U, zeer hartelijk.

Zie, u heeft mij uitgenodigd, bij dezen.

Ik voel mij welkom. U voelt zich… gastheerlijk, gastvrouwelijk. Gastvrij.

Ik heb permissie om te spreken. U voelt zich… gehoord te luisteren.

Dit is mijn zoveelste ontmoeting met velen. Ik kan ze niet tellen, ik wil ze niet tellen, dat zou het kwantitatief maken. Terwijl, een ontmoeting gaat om kwaliteit. Een ontmoeting is niet telbaar… Niet waardeloos! maar vrij onschatbaar in waarde en daarom zeker getal-loos.

Zoals cultuur. Of een identiteit. Een ontmoeting.

Welke woorden kunnen wij er aan geven die van waarde zijn, de lading denken, maar geen tekort doen aan het onbevattelijke grote. We kijken wel vaker van buiten en zien dan meer, of weten anders, kennen beter, dan van binnenuit iets of iemand zichzelf kent. Onze eigen omgeving wordt altijd anders op waarde geschat dan een buitenstaander zou doen. En het is aan ons, aan mij, om te kiezen hoe wij een omgeving die wij niet kennen, die wij van buiten zien, tegemoet treden.

U weet inmiddels dat er intelligent buitenaards leven is ontdekt op een voor mensen bewoonbare planeet. Leven, gelijk aan dat van hoe wij onze omgeving leven hebben genoemd en gegeven, hoe wij onszelf dagelijks, naar adem happend soms, in leven houden. Zo banaal, zo kleurrijk soms, zo buitenaards. En nu bestaat er zoiets als ‘nog buitenaardser’.

De grote vraag is natuurlijk nu… Wat is de vraag? Om die vraag te beantwoorden neem ik jullie kort mee, door mijn gedachten hierover.

Wat jullie misschien weten is dat ik in 2009 de nobelprijs voor de vrede kreeg, volgens de commissie vanwege mijn buitengewone pogingen om de internationale diplomatie en de samenwerking tussen mensen te versterken. Een diplomatie die gebaseerd is op het principe dat wie de wereld leidt, dat moet doen op basis van de normen en waarden die door het merendeel van de wereldbevolking gedeeld worden.

Iets dat jullie nog niet weten is hoe ik mijn geliefde Michelle ooit heb ontmoet. Een geliefde die van buiten naar binnen kan kijken en die je soms van buiten naar binnen laat, of die soms, het beste van binnen, naar buiten haalt.

Ja, op een advocatenkantoor. Dat weten jullie allemaal, maar de echte eerste keer was daarvoor. In een enorm gebouw, midden in Chicago, stond ik wat verdwaald te wachten tot ik opgehaald werd toen een vrouw het kantoor binnenkwam gelopen. Ze liep op mij af en terwijl ik een beweging richting de lift maakte, snelde ze langs me en wenkte mij de trap op. “Zolang je de trap nog kan nemen…”

Meer woorden had ik niet nodig. Ze nodigde me uit iets anders te doen dan ik gewend was. Maanden later, voor ons eerste echte afspraakje nam ik haar mee naar ‘Do the right thing’. De titel van een film, een credo. Een passende titel bij het plan dat ik jullie vanavond wil presenteren, het antwoord op de grote vraag: wat te doen…

Die nobelprijs had ik nog niet mogen krijgen, wellicht voor dit plan… Ik hou u nog in spanning maar neem u wel vast mee de ruimte in.

In de ruimtewedloop tussen Rusland en de Verenigde Staten wilden wij bewijzen dat wij beter waren dan de Russen. In de jaren ’60 waren wij op zoek naar schrijfgerei voor astronauten. Alsof de taal ons wapen was, we wilden overal kunnen schrijven. Zonder zuurstof, in gewichtloze toestanden, bij temperaturen tot 50 graden onder nul op z’n kop. Een bedrijf investeerde 2 miljoen dollar, wetenschappers investeerden in testsimulaties, astronauten braken hun hoofd. Uiteindelijk was de eerste ‘space-pen’ beschikbaar in 1967.

Toen Rusland en de Verenigde Staten voor het eerst weer samen aan tafel zaten was het eerste dat de Amerikanen vol trots presenteerde de ‘space-pen’. Vol trots vroeg men aan de Russen hoe zij dit zouden oplossen. Hun antwoord: ‘Wij gebruikten een potlood’.

Wat is nu de essentie van een ontmoeting met het nieuwe leven dat wij hebben ontdekt? Nog los van de vraag of wij in staat zijn om met planeten om te gaan…

Wat is nu de essentie van een ontmoeting? We spreken 6800 talen in de wereld in 195 landen. Dat is wat ik zeker weet.

Het werkelijke verhaal van de space-pen is dat ook de Amerikanen tot dat moment een potlood gebruikten. De werkelijke toegevoegde waarde van de space-pen is iets dat weinig mensen weten. Het hielp Neil Armstrong en Buzz Aldrin weer weg te komen van de maan in 1969. Na de wandeling van Neil Armstrong op de maan, wilde hij de maanlander in klauwteren toen hij per ongeluk het knopje afbrak waarmee de motors gestart moesten worden. Een heel klein knopje moest worden ingedrukt, met mensenvingers niet te doen.

Wat is nu de essentie van een ontmoeting? Wij weten dat wij niets zeker weten. Wij zien hemel en aarde, wij zien elkaar nog nauwelijks staan soms. Zolang we elkaars huizen binnen vallen, bombarderen, barricaderen zijn wij niet in staat onszelf uit te nodigen op een nog andere planeet.

Eigen planeet eerst. En ja, ik hoor het mijzelf zeggen, wat een bizarre dag, wat een indrukwekkende dag, wat een ontzagwekkend idee een andere planeet te bezoeken als op deze planeet, de meeste mensenlevens weinig waard zijn.

Niet in getallen, onschatbaar, maar in ontelbare hoeveelheden vrijwel waardeloos.

Wat zag Michelle daar toen ze mij voor de lift zag staan? Een wereld of gewoon een man. Wat die anderen, in al die anderen die zij zelf zijn. Een geheel? Is wat zij zien dat wat wij zelf zouden willen zien? Is dat wat zij zien iets om trots op te zijn? Is dat wat zij zien, iets dat onze aandacht zou trekken of… ons zou verleiden eens verder te gaan kijken?

Wat wij doen is. Wij maken ons klaar om gastvrij te zijn en ik vraag iedereen daar aan mee te helpen.

Dank.

 

 

 

 

Advertenties